Walentynki – jedno z najbardziej znanych, lubianych, ale także krytykowanych świąt globalnych. Nie jest właściwie determinowane religią, a współczesną modą i tradycjami, które mają różnorodną etymologię, w zależności od obszaru geograficznego. Przyjęte od wielu lat stało się trendem i w pewien sposób determinuje to jak w różnych zakątkach na świecie zakochani spędzają ten czas. 14 luty – Dzień Zakochanych, Dzień Świętego Walentego, Walentynki. W wielu krajach obchodzone w różny sposób. Do najbardziej ciekawych tradycji podczas tego dnia zaliczyć można obchody peruwiańskie, gdzie każdego roku wiele zakochanych par podąża w okolice Limy, chcąc odwiedzić znany „Kamień miłości”. Natomiast Meksykanie przygotowania do Walentynek rozpoczynają już od Bożego Narodzenia. W Walentynki darowują siebie prezentami i gadżetami w kształcie serc. Jeszcze ciekawsza tradycja obowiązuje w Walii, gdzie 14 lutego ludzie ofiarują sobie piękne drewniane łyżki. Mają one wytłoczone serce, kluczyki oraz dziurki. Na łyżkach widnieje napis: „Otwórz moje serce”. W każdym kraju zwyczaje różnią się od siebie. Bez wątpienia wspólne jest to, że miasta i sklepowe witryny są udekorowane w rozmaity sposób.

Tradycja na kartach historii

Pierwsze informacje dotyczące tego dnia szacowane są na okres starożytności. Być możne nie były to takie Walentynki takie jakie znamy dzisiaj, jednak uznawane są na ich pierwowzór. Mowa w tym miejscu o Luperkaliach, które odbywały się w starożytnym Rzymie. Znane są one jakoś święto dedykowane urodzajowi oraz płodności. W czasie Luperkaliów czczono boga Fauna, który znany jest jako bóg płodności, opiekun pasterzy i górskich lasów, a także nauczyciel uprawy roli. Rzymskie Luperkalia przypadały wówczas na czas 14-15 lutego i obchodzono je w jaskini Lupercal, to właśnie w niej karmieni byli przez wilczycę Romulus i Remus, czyli legendarni założyciele Rzymu. Z czasem zwierzchnicy Watykanu w miejsce Luperkaliów ustanowili Święto Oczyszczenia Maryi. Mówiąc o Walentynkach warto wskazać na kresowe Kaziuki. Święto to przypadało na 4 marca i szczególnie chętnie było obchodzone w Polsce okresie międzywojennym. W tym dniu mężczyźni – kawalerowie, wyznawali miłość swoim wybrankom. Charakterystycznym aspektem tego dnia było obdarowywanie kobiet, które darzyło się uczuciem, piernikowymi sercami. Jeszcze inną tradycję Walentynek można odnaleźć w obszarze starożytnego Egiptu. Bowiem tego dnia Egipcjanie obchodzili święto ku czci swojej bogini miłości, którą była Bastet. Natomiast na gruncie wierzeń słowiańskich istotne znaczenie w tym zakresie odgrywa znana po dzień dzisiejszy Noc Kupały. Jest to najkrótsza i najgorętsza noc w roku i przypada na 21 czerwca. Według wierzeń sprzyja ona miłosnym uniesieniom. Zgodnie z tradycją tej nocy poszukuje się kwiatu paproci. Kąpiel w świetle księżyca, radosne skoki przez płonące ogniska, śpiewy i zabawy – tak właśnie obchodziło się to święto. Warto wskazać, że jest ono obchodzone do dziś np. w Poznaniu. Oczywiście ma to wymiar atrakcji turystycznej i historycznej jednak rekonstrukcje są bardzo udane i pozwalają przenieść się w minione czasy. Natomiast Miłośnicy Grecji za wzór tego święta uważają uroczystości, które odbywały się ku czci małżeństwa Zeusa i Hery. Są one obchodzone w styczniu i w lutym.

Mówiąc o Walentynkach, warto zaznaczyć, że pierwsze wzmianki na ten temat pojawiły się już w poemacie, którego autorem jest Geoffrey Chaucera i nosi tytuł „Sejm Ptasi”. Jest to poemat, który został stworzony w latach od 1373 do 1385. Historia opowiada o śnie autora. W swoim śnie widział on ptaki zbierające się w dniu świętego Walentego po to, by dobrać się w pary. Cała opowieść jest zatem skoncentrowana na tematyce miłości. Natomiast już sama wzmianka o świętym Walentym wskazuje, że już w tamtych czasach był to dzień szczególnie dedykowany dla osób zakochanych. Utworowi temu zarzuca się jednak pewną nieścisłość. Walentynki przypadają na dzień 14 luty, natomiast w śnie autora ptaki łączyły się w pary. Z racjonalnego oraz biologicznego punktu widzenia jest to raczej niemożliwe. W związku z tym za prekursora Walentynek na gruncie literatury uznaje się Williama Szekspira. W jednym z jego utworów Ofelia mówiła:

„Nie mówmy już o tym,
ale jak się was pytać będą,
co to znaczy, to powiedzcie:

Dzień dobry, dziś święty Walenty.
Dopiero co świtać poczyna;
Młodzieniec snem leży ujęty,
A hoża doń puka dziewczyna.
Poskoczył kochanek, wdział szaty,
Drzwi rozwarł przed swoją jedyną
I weszła dziewczyna do chaty,
Lecz z chaty nie wyszła dziewczyną.”

Plasując już bardziej w znanym nam obrazie Walentynek należy przybliżyć postać świętego Walentego, Bowiem to właśnie z nim utożsamiane jest to święto. Wokół świętego krąży znana legenda. Mówi ona o tym, że Walenty z wykształcenia był lekarzem, natomiast z powołania duchownym. Żył w III wieku w Cesarstwie rzymskim za panowania Klaudiusza II Gockiego. Cesarz ten zakazał mężczyznom w wieku od 18 do 37 lat wchodzić w związki małżeńskie. Uważał on, że najlepszymi żołnierzami są legioniści niemający rodzin. Zakaz ten złamał jednak biskup Walenty. Poniósł za to dużą karę, ponieważ trafił do wierzenia i właśnie tam, według legendy, zakochał się w niewidomej córce swojego strażnika. Jeśli można wierzyć tym opowieściom to ich miłość była tak wielka, ze dziewczyna odzyskała wzrok. Jednak, gdy o tym dowiedział się cesarz, kazał zabić Walentego. W przeddzień śmierci święty napisał list do swojej ukochanej, który podpisał: „Od Twojego Walentego”. Egzekucję wykonano jednak 14 lutego 269 r. Na tle zatem zwyczajów ludowych, folkloru i legend Walenty został uznany za patrona zakochanych.

Współczesne Walentynki w Polsce i w Grecji

Walentynki stały się już stosunkowo globalnym świętem. Obecne są w wielu krajach i kulturach. Czasami można wskazać na wyjątkowe różnice pomiędzy obchodami dnia zakochanych. Z moich jednak obserwacji i doświadczeń greckie oraz polskie walentynki są do siebie bardzo zbliżone. Wystawy sklepowe dekorowane są serduszkami i kuszącymi kreacjami. Wystawy sklepów są bardzo zróżnicowane. Niektóre potrafią kusić naprawdę wyrafinowanymi kreacjami oraz propozycjami eleganckiej bielizny. Inne natomiast na wystawie mają koszulki lub bieliznę z napisami nawiązującymi do Walentynek. Pojawiają się czerwone baloniki w kształcie serduszek, girlandy i konfetti. Widać to zwłaszcza w sklepach sieciowych, które prowadząc sprzedaż na masową skalę w różnych krajach. W sklepach spożywczych zarówno w Polsce jak i w Grecji spotykamy słodycze, które przyjmują edycję limitowaną z okazji Walentynek. W Polsce jest to ozdobiona serduszkami czekolada Milka a w Grecji przepyszna Lacta. Oczywiście to nie jedyne słodycze walentynkowe i jest tego bardzo, bardzo wiele.

Miałam nadzieję, że przeszukując propozycje dla zakochanych w internecie, zarówno na rynku polskim jak i greckim odnajdę pewne różnice. Nic jednak bardziej mylnego. Propozycje są właściwie podobne. Zaliczyć możemy do nich pobyt w ekskluzywnym hotelu z pięknym widokiem, romantyczną kolację, pobyt w spa czy masaże dla dwojga. W propozycjach znajdujemy także wycieczki w ciekawe miejsca czy koncerty. Trudno zatem doszukać się spektakularnych różnic w tym obszarze. Jedno jest pewne – nie ważne czy w Grecji, czy w Polsce, to jak spędzimy Walentynki zależy tylko od naszej kreatywności. Dla jednych będzie to spacer po molo w Sopocie, wspinaczka na Wielką Sowę czy spacer w Warszawskich Łazienkach, a dla innych oglądanie greckiego nieba z balkonu, spacer brzegiem morza czy podziwianie Aten z dowolnego wzgórza w mieście.

Dziesięć niespodziewanych ciekawostek ze świata dotyczących Walentynek

1. W Polsce mamy swoją wersję Romeo i Julia. Jest to legenda z Chełmna, miasta zakochanych. Opowiada o nieszczęśliwej miłości dwojga młodych ludzi.

2. W Japonii w Walentynki to kobiety wręczają mężczyznom prezenty. Są to najczęściej czekoladki. Natomiast mężczyźni odwdzięczają się kobietom w Biały Dzień, który ma miejsce 14 marca.

3. W Stanach Zjednoczonych sprzedaje się w Walentynki ponad 200 milionów róż.

4. Śpiewaczka operowa Maria Callas otrzymała najdroższą kartkę walentynkową w całej historii tego święta, była ona wykonana ze złota i drogich kamieni. W tym wypadku Walentym był grecki miliarder – Arystoteles Onassis.

5. W Polsce istnieje ruch krytykujący walentynki. Przedstawiciele tego ruchu jednoznacznie wskazują, że jest to amerykanizacja polskiej kultury.

6. W krajach arabskich wysyłanie kartek walentynkowych jest uważane za niezgodne z przekonaniami islamu.

7. Na Filipinach w Walentynki znacznie rosną ceny kwiatów czerwonych.

8. W Finlandii i Estonii 14 luty oznacza – „dzień przyjaźni”.

9. Najbardziej fascynujący podarunek walentynkowy znajduje się w Indiach – Taj Mahal, który został zbudowany przez cesarza Mogołów Shahjahan jako pomnik żony.

10. W Stanach Zjednoczonych wysyła się każdego roku ponad 155 milionów kartek walentynkowych.