Konsul RP jest zobowiązany pomoc obywatelom RP poza granicami kraju w razie aresztowania lub zatrzymania. W wielu trudnych sytuacjach konsul polski może obywatelom RP udzielić skutecznej pomocy.

Podjęcie przez konsula interwencji możliwe jest jednak dopiero po uzyskaniu przez niego informacji o zaistniałym zdarzeniu. Należy także przy tym pamiętać, że wykonuje on swoje funkcje jedynie w ramach określonych umowami międzynarodowymi oraz prawem i zwyczajami państwa urzędowania i nie ma możliwości domagania się, aby miejscowe władze traktowały obywateli polskich inaczej, niż traktują obywateli własnego kraju.

Na jaką pomoc ze strony konsula może liczyć polski turysta?

W razie utraty paszportu lub innych dokumentów (zgubienie, kradzież) konsul może po sprawdzeniu tożsamości wystawić paszport tymczasowy na powrót do Polski.

W przypadku utraty pieniędzy konsul może:
· pośredniczyć w skontaktowaniu się z rodziną lub przyjaciółmi w Polsce,
· w uzasadnionych przypadkach, jeśli nie ma innych możliwości przekazania pieniędzy, wypłacić poszkodowanemu kwotę, jaka zostanie wpłacona przez jego krewnych lub przyjaciół na konto Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Warszawie,
· w uzasadnionych przypadkach udzielić pomocy finansowej w wysokości umożliwiającej powrót do Polski, o ile turysta zobowiąże się do jej zwrotu.

Należy pamiętać, że pośredniczenie polskiej placówki w przekazywaniu pieniędzy ogranicza się do wyjątkowych sytuacji – w zdecydowanej większości krajów istnieje możliwość szybkiego transferu pieniędzy z Polski drogą bankową lub za pośrednictwem wyspecjalizowanych instytucji (np. Western Union), uregulowania należności za świadczenia przelewem, opłacenia na odległość biletu powrotnego.

W razie zatrzymania lub aresztowania turysta ma prawo prosić o kontakt z konsulem, który zadba o to, by traktowano go nie gorzej niż obywateli państwa, w którym przebywa.

Ponadto w przypadku aresztowania obywatela polskiego konsul może:
· powiadomić rodzinę o aresztowaniu,
· wystąpić do władz miejscowych w celu uzyskania informacji o przyczynach zatrzymania, czasie trwania procedury sądowej, a także o ewentualnych możliwościach zwolnienia,
· dostarczyć aresztowanemu listę adwokatów (wyboru musi jednak dokonać sam zatrzymany),
· odwiedzać go w więzieniu bądź w inny sposób utrzymywać z nim kontakt.

W razie śmierci obywatela polskiego za granicą konsul służy pomocą przy załatwieniu formalności na miejscu oraz zawiadamia bliskich w Polsce.

Jakich działań konsul nie może podjąć?
· prowadzić spraw obywatela polskiego w charakterze adwokata oraz angażować za niego prawników (może natomiast dostarczyć mu listę adwokatów cieszących się zaufaniem urzędu konsularnego),
· płacić za niego rachunków, grzywien, mandatów, długów oraz kosztów sądowych i adwokackich,
· świadczyć usług, które wykonują biura turystyczne, linie lotnicze, banki oraz towarzystwa ubezpieczeniowe,
· załatwiać zakwaterowania lub zgody na pracę.

Źródło :MSZ