Konstantinos Kavafis – lub Konstantyn Peter Cavafy, jak był znany na całym świecie – urodził się w Aleksandrii, w Egipcie, 29 kwietnia 1863 r., jako ostatnie z dziewięciorga dzieci zamożnego kupca Petros – Ioannou Kavafisa. Był twórcą nowożytnej poezji greckiej utrzymanej w duchu tzw. parnasizmu i symbolizmu, pozostając pod silnym wpływem literatury starożytnej, przedstawiciel greckiego modernizmu. Uważany jest za jednego z najwybitniejszych poetów greckich XX w. W jego twórczości dominuje tematyka hellenistyczna i osobista. Zapoczątkował nowy typ liryki, pisząc językiem epigramatycznym, zbliżonym do prozy, rezygnując z rymu, rytmu, metafory, ornamentów stylistycznych.

W krótkiej autobiografii Kavafis napisał o swoim życiu:
„Pochodzę z Konstantynopola, ale urodziłem się w Aleksandrii – w domu na Sherif Street. Kiedy byłem bardzo młody, wyjechałem i spędziłem większość swojego dzieciństwa w Anglii. Odwiedziłem ten kraj po długim czasie, ale zostałem na krótko. Mieszkałem też we Francji. W młodości mieszkałem w Konstantynopolu przez ponad dwa lata. Przez wiele lat nie odwiedzałem Grecji. Byłem pracownikiem biura rządowego egipskiego Ministerstwa Robót Publicznych. Mówię po angielsku, francusku i trochę po włosku. ”

Niesamowite w jego biografii jest to, że człowiek znany przede wszystkim ze swojej poezji nigdy nie publikował swoich wierszy w formie książkowej za życia. Zamiast tego wolał rozdawać je gazetom i czasopismom do publikacji, lub po prostu pisać je ręcznie i rozdawać każdemu, kto był zainteresowany.

Napisał 154 wiersze i dziesiątki szkiców i pozostawił wiele niedokończonych utworów. Pierwszy zbiór jego wierszy został opublikowany dopiero w 1935 roku, czyli dwa lata po jego śmierci.

Kavafis stracił ojca w wieku siedmiu lat. Ta śmierć zmusiła jego matkę Harikleię do zabrania rodziny i przeprowadzki do Londynu, a następnie do Liverpoolu. Młody Konstantinos uczył się angielskiego i interesował się literaturą we wczesnym okresie życia. Jednak problemy finansowe zmusiły rodzinę do przeprowadzki w 1878 roku, tym razem z powrotem do Aleksandrii. W 1882 r. nacjonalistyczne zamieszki w Egipcie skłoniły rodzinę Kavafich do ponownej przeprowadzki, ale tym razem do Konstantynopola. Tam po raz pierwszy podjął systematyczną pracę nad tworzeniem swojej poezji, a pierwszy wiersz odnaleziony w jego archiwach powstał prawdopodobnie właśnie w 1882 r. Dzieła „Beizades to His Mistress” (1884), „Dunya Guzeli” ( 1884) i „Nihori” (1885) pokazują, jak głęboko zainspirowało go to bizantyjskie miasto.

W październiku 1885 r. Kavafis wraz z matką i dwoma braćmi Aleksandrem i Pawłem wrócił do Aleksandrii, po otrzymaniu odszkodowania za niszczycielskie zamieszki w 1882 r. Jedną z jego pierwszych decyzji po powrocie było uzyskanie obywatelstwa greckiego. Następnie Kavafis zaczął pracować, najpierw jako dziennikarz, a następnie jako pośrednik na egipskiej giełdzie papierów wartościowych. W 1889 r. Został początkowo zatrudniony do pracy jako nieodpłatna sekretarka w służbie irygacyjnej kraju, a w 1892 r. został tam pracownikiem najemnym, którym pozostał do 1922 r., tego stanowiska osiągając stopień zastępcy burmistrza.

W 1891 roku Kavafis zobaczył swój pierwszy, wydany, niezwykły wiersz „Budowniczowie”. Napisał potem niektóre ze swoich najważniejszych dzieł, takie jak „Świece” (1893), „Ściany” (1896) i „Oczekiwanie na barbarzyńców” (1899) od 1893 do końca wieku.

W 1899 roku Matka poety zmarła, a Kavafis pogrążył się w żałobie przez długi czas. Po jej śmierci, w 1902 roku Kavafis po raz pierwszy w życiu wyjechał do Grecji. W Atenach poznał swoich przyszłych kolegów Grigoriosa Xenopoulosa i Ioannisa Polemisa. W liście, który napisał po przybyciu do stolicy Grecji, powiedział, że czuje się jak muzułmański pielgrzym, który podróżuje do Mekki.

Ateny odwiedził ponownie w następnym roku, a 30 listopada tego samego roku Xenopoulos napisał artykuł historyczny „Poeta”, który ukazał się w magazynie Panathenaea. Po raz pierwszy prace Kavafisa spotkały się z uznaniem greckiej opinii publicznej.

W grudniu 1907 roku Kavafis zamieszkał w domu przy ul. Lepsiusa 10 w Aleksandrii, gdzie spędził resztę życia, pisząc najważniejsze wiersze swojego dorobku. Wraz ze wzrostem sławy literackiej spotkał się z szeregiem znanych ososbistości w jego domu, w tym Tommaso Marinetti, Andres Malraux, Nikos Kazantzakis, Kostas Ouranis i Myrtiotissa.

W 1911 r. Kavafis napisał swój słynny wiersz „Itaka”. Trzy lata później poznał wielkiego angielskiego pisarza Edwarda Morgana Forstera i zaprzyjaźnił się z nim. Pięć lat później Forster przedstawił poezję Kavafisa światu anglojęzycznemu.

W kwietniu 1922 r Kavafis mógł wreszcie zrezygnować z pracy jako urzędnik państwowy, by poświęcić się swojej poezji. „W końcu uwolniono mnie od tej nienawistnej rzeczy” – napisał później.

W 1923 roku zmarł ostatni żyjący brat poety, John Kavafis, który był pierwszym wielbicielem i tłumaczem twórczości Konstantinosa.

W 1926 r. Grecki Rząd przyznał Kavafisowi największy zaszczyt – Medal Zakonu Feniksa. W tym czasie Kavafis zaczął cierpieć na problemy ze swoją krtanią , a w 1930 roku lekarze zdiagnozowali u niego raka gardła. Kavafis wkrótce nie mógł mówić. W 1932 roku został poddany operacji tracheotomii w Atenach, po której w 1933 r poeta wrócił do Aleksandrii, a jego stan zdrowia stale się pogarszał. Na początku kwietnia został przeniesiony do szpitala greckiego, a o drugiej w nocy 29 kwietnia 1933 r. wydał ostatnie tchnienie – tego samego dnia, w którym przyszedł na świat, siedemdziesiąt lat później.

Współczesna badaczka literatury greckiej, Maria Akritidou, której zainteresowania badawcze koncentrują się na przenikaniu się poezji i ideologii, historii i fikcji we współczesnej literaturze greckiej, a także zagadnieniach cyfrowych badań humanitarnych, napisała o pracy tego wielkiego człowieka: „Konstantinos Kavafis jest hipermodernistycznym poetą, poetą dla przyszłych pokoleń”. „Oprócz wartości historycznej, psychologicznej i filozoficznej, surowość jego stylu, który czasem dotyka lakonizmu, jego wyważony entuzjazm odwołujący się do emocjonalnego intelektualizmu, jego prawidłowe sformułowanie, wynik klasycznej naturalności, jego niewielka ironia, stanowią elementy, które zostaną docenione przez przyszłe pokolenia, motywowane postępem odkryć i subtelnością mechanizmu mentalnego.

AS