Η εξέγερση της 22 Ιανουαρίου 1863 ξεκίνησε όταν η Κεντρική Εθνική Επιτροπή διακήρυξε την Προσωρινή Εθνική Κυβέρνηση και κάλεσε το έθνος να εξεγερθεί εναντίον της Ρωσίας. Η εξέγερση εξαπλώθηκε σε όλη τη χώρα και στη συνέχεια στη Λιθουανία, τη Λευκορωσία και την Ουκρανία και διήρκεσε μέχρι το φθινόπωρο του 1864, και το δημιουργημένο «υπόγειο κράτος» λειτούργησε ακόμη και το 1865.

Ήταν η μεγαλύτερη πολωνική εθνική εξέγερση, με την υποστήριξη της διεθνούς κοινής γνώμης και είχε το χαρακτήρα ανταρτοπόλεμου.

Παρά τις αρχικές επιτυχίες, οι αντάρτες κατέληξαν σε ήττα, εκ των οποίων δέκα χιλιάδες σκοτώθηκαν σε μάχες, σχεδόν 1.000 εκτελέσθηκαν, περίπου 38 χιλιάδες καταδικάστηκαν σε καταναγκαστική εργασία ή εξορία στη Σιβηρία και περίπου 10.000 μετανάστευσαν από την χώρα.

Η μνήμη της εξέγερσης πέρασε από γενιά σε γενιά, η οποία επέτρεψε στους Πολωνούς να επιβιώσουν, στα χρόνια των πολέμων και στην περίοδο του κομμουνισμού.

Μαρζένα Μαυρίδη