Drzewo poziomkowe to jedno z moich ulubionych roślin greckiej flory. Jest to gatunek bardzo dobrze rozpowszechniony w krajach śródziemnomorskich. Występuje nawet w Irlandii jako gatunek rodzimy (gatunek autochtoniczny) ale już nie w Anglii. Początek stycznia to ostatnie dni, kiedy można spróbować dzikich owoców tego drzewa.

Drzewo poziomkowe rośnie w całej Grecji na obszarach pagórkowatych (dokładnie w strefie niskich drzew i krzewów wiecznie zielonych, odpornych na suszę), rozciągających się od 300 do 800/1000 metrów n.p.m. Te obszary charakteryzują się suchymi i gorącymi latami oraz zimami o bardzo obfitych opadach deszczu, czyli klimatem śródziemnomorskim (roślinność porastająca tereny o takim klimacie nazywa się makią). Drzewo to spotykamy w zaroślach i lasach, na stokach suchych i skalistych. Jeśli macie w planach podróż w greckie góry, nie zapomnijcie rozejrzeć się za jego pysznymi owocami.

Drzewo to występuje w Polsce pod różnymi nazwami: chruścina jagodna, poziomkowiec, poziomkowe drzewo, drzewo truskawkowe, w Grecji nazywa się Κουμαριά (Kumaria). Należy do rodziny Ericaceae (Wrzosowate), czyli tej samej do której należą też jagody i borówki.

Wytwarza kwiaty w kształcie dzwonków, zwykle białe a rzadziej czerwone. Pojawiają się one dwa razy w roku, w maju oraz we wrześniu. Miód z tych kwiatów jest gorzki.

pozio3pozio4koumariapozio 3

Owoce drzewa poziomkowego – κούμαρα [kumara] są jadalne. Są one mięsiste i mają rozmiar około 1- 2cm. W środku mają dużą ilość pestek. Na początku niedojrzałe owoce są żółte, a jak dojrzeją robią się czerwone. Na zewnątrz pokryte dość twardą, szorstką skórką (też jadalną).

Łacińska nazwa drzewa truskawkowego to Arbutus unedo, gdzie „unedo” powstało od połączenia słów „unum edo”, które oznaczają „jem tylko jedno”. Owoce jemy tylko i wyłącznie wtedy, kiedy są w pełni dojrzałe, bardzo czerwone. Trzeba unikać jedzenia owoców niedojrzałych oraz zbyt dojrzałych, które zjedzone w dużych ilościach mogą spowodować mdłości, a nawet zatrucia. Ponieważ po zebraniu szybko się psują najlepiej jeść je prosto z drzewa.

Z owoców drzewa truskawkowego robi się również wspaniałe tsipuro, likiery, koniak, dżemy oraz popularne w Grecji „γλυκά του κουταλιού” [glika tu kutaliu].

Drzewo truskawkowe służy także w celach medycznych. Liście, korzenie i kora mają działanie ściągające i moczopędne. Zawiera także etylowy ester kwasu galusowego, który służy jako dodatek do żywności o zastosowaniu antyutleniającym. Ester ten ma również silne działanie antybiotyczne.

Symbolami Madrytu jest niedźwiedź i drzewo poziomkowe znajdujące się na herbie tego miasta.

Drzewo truskawkowe pojawia się również w tryptyku holenderskiego malarza Hieronima Boscha „Ogród ziemskich rozkoszy” w centralnej części ukazującej upadek ludzkości i zwycięstwo grzechu. W Hiszpanii znany jest on pod nazwą „Obraz z owocami drzewa poziomkowego” [hiszp.: „La pintura del madroño”, gr.: „Ο πίνακας με τα κούμαρα”] i znajduje się w Muzeum Prado w Madrycie.

Marta Kapelańska

Wasza opinia